dimanche 4 janvier 2009

Adam e Eva

Aqui çò que se passèt quand i aguèt pas cap de pomas al paradis . Adam se trobèt doas autras copinas . E oc de bravas filhas , trabalhadoras que l'ajudèron de passar lo cap.
Cò que prova plan , encara un còp que Dius s'enganèt . Qu'i avian mantunas femnas per minjar las pomas de pertot e que lo paradis èra vengut una alberga espanhòla.
Co que cal dire , aquò's que lo quite Adam èra pas sol. Eran tot un fum de femnassièrs, a perseguir las filhas.
Clar que lo paradis èra pas desèrt.
Lo tipe sus la pintradura se sona Joan de la Plancada . Solide qu'èra pas nascut a n'aquèla epòca . Mas tot aquò per dire que lo grand salòp , sai que , i auria agradat de se trobar a la debuta. Aquel porcanhas.
Bon aprèp i aguèt lo Deluvi quand Dius n'aguèt un sadol e ensatjèt de tot negar, e de tot far milhor . Mas qu'èra trop tard , que de tipes coma lo Joan de la Plancada savian nadar, e s'arrapar a las popas , e que las filhas paures s'arrapavan a tots çò que se trobavan a portada, coma lor disian lor maire .
La cosina e lo cuòl paura e son fachs
Causa que capvirèt Innocent III e nos menèt la Crosada.
Bona annada bela e granada en esperant la davalada(rima)

jeudi 1 janvier 2009

rescaufament e SAMU



Lo rescaufament contunha de produsir son efach. E se coma o podem crenher , los meteorològas son tant de primièra borra que los economistas , e ben crèsi plan qu'anem tot drèch a la glaciacion.

Una nota de bona imor praquò: los comptes de la SECU se milhoran e se contunhem aital, ambe la Roselina , anem poder donar de polid argent als actionaris dels fonds de pension de tots païses . Anem enfants de la patria , lor donarem tot nòstre argent .
Dins los ostals de retirada , merce de la politica de la santat , se troba pas mai qu'une ajuda sonhanta per quaranta pepins o meninas, çò que far que los vièlhs qu'an mantuns còps besonh de suenhs d'urgencia, e que devrian èstre condusits al Samu . Mas aqui , los governaments (d'esquèrra coma de drècha ) trobèron la parada , i a pas cap de plaça.
Nos diguèron que lo oiquend darrièr i avia pas que dètz lièchs a las urgençias per los onze millions de parisencs, sia un per un million çò qu'es quinze còps milhors que l'astrada de gasanhar al LOTO .
De tot biais, i a pas cap de plaça pels "joves", cossi volètz que n'i aja pels vièlhs.
E de tot biais son condemnats... Non?
Alara cal quitar de bramar coma de vedèls e , cercar al pus lèu lo mejan de venir competitiu ambe lo Bangla Desh , que per la China es trop tard, jà.

Bona annada , bona santada e visca la solidaritat

samedi 27 décembre 2008

respect de la diversitat






"E ara anem ensenhar lo respect de la diversitat pertot dins lo monde".

Dis la masca . Mas qual es?

Polida annada e bona santat per totes

samedi 20 décembre 2008

crisi artificiala

A la vèlha de la novèla annada , lo governament vous desira una bona annada. 
Sera una annada  de caumatge e de cencha sarrada.
Los beneficis del CAC 40 seran parièrs que los de 2007; mas totas las usinas an plan comprès , qu'avia l'astrada, e lo fuòc vèrd,  de poder deslogar a massa. 
En 2009 seran 200 000 pel mens a èstre deslogat e de segur mai quand vesem consi l'ANPE  torcis los chiffres. 
Lo governament va donar d'argent, lo  nòstra   a las bancas. Aquò's una bona novèla non? 
La Posta , EDF GDF , TDF , France Television , l'Educacion Nacionala, la Policia e la Gendarmaria van totes perdre d'emplècs. Per donar al privat qu'aima pas cap l'Estat. Es pas bèla la vida? Ièu t'emerdi , mas dona me d'argent.
per melhorar encara las causas , los 35 oras son estadas suprimadas e la retirada serà possible a comptar de setantas ans. 
E la securitat sociala es de longa rosigada de tost costats, que i a tot una còla de mètges UMP a l'assemblada nacionala cochats de la crevar. 

Alara lo còp que ven, per pietat,   vos prègi d'èstre mai de 53 % (del darrièr còp) a votar per el . 
Dins un libre plan conegut, "Capitalisme de desastre"  Naomie Klein, diguèt que los capitalistes sabian crear una crisi , quand èra necessaria per far d'argent a massa. Pareis qu'es aquela mena de crisi que traversem ara, una crisi artificiala , facha , segond los esperits majors del liberalisme  ultra  tal Milton Friedman,  per tornar metre las mostras a l'ora. Per que cadun saupèsse la man que lo noiris (sic).  Una remesa a l'ora  facha per enriquesir los rics e aroinar las familhas. E remembrar als renegaires de se calar. 
Quand òm vei , çò que se passa arar amb los colegians (Drey) los terroristes de "Tarnac"  la recerca de droga dins los licèus e collègis , la repression sindicala, òm pòd se dire que sai que 
la mafia capitèt  perfièchament  de far passar son biais de terrorisar lo monde.  

jeudi 18 décembre 2008

usina nòva

Co que se compren plan se dis comodament e los mot per o dire venon aisidament

Provèrbi del jorn: coma l'abat canta , lo monje respond

mardi 16 décembre 2008

Dreches de l'Ome AN 60

Declaracion dels Drèches de l'Ome e dels Ciutadans.

Legissètz un pauc qu'es pas de creire:

Art 35: quand lo governament viòla los drèchs del pòble, l'insurreccion es, per lo pòble , e per cada part del pòble, lo mai sagrat dels drèches e lo mai indipensable dels devers.

Tirat de la Constitucion de 1848

Aprèp la proclamacion de la Republica, en seguida de la revolucion de febrièr 1848, l'una de las tòcas de l'Assemblada nacionala elegida lo 23 d'abril pel primièr còp al sufratge universal(mascle) foguèt de crear una constitucion. Mas foguèt pas qu'al lendeman de la prigonda crisi sociala marcada per la repression sanhosa de las jornadas revolucionaras dels 23- 25 de Junh que , dins un contexte de reaccion sociala( la durada de la jornada , que foguèt estada limitada a dètz oras , qualques mèses dabant , es tornada a douze oras), l'assemblada se tornèt metre al trabalh de redaccion de la constitucion.
Alara qu'un projèct de declaracion dels drèchs de l'Ome èra estat prepausat al mes de mars, la constitucion adoptada lo 4 de novembre 1848 , conten pas cap de vertaièra declaracion , mas son preambul, e, sos dos primièrs capitols n'en tenon luòc. L'assemblada enebiguèt del preambul los mots, "drèchs al trabalh", remplaçats per "drèch a l'assistençia" . Aquesta nocion èra al còr de las contèstas. . Al sen del comitat de la Constitucion, Thiers luchèt violentament aqueste drèch:" aquò's una eretgia, una teoria falsa, que l'experiença condemnèt"; e Duvergier de Hauranne que demandava tanben d'enebir "lo drèch a l'instruccion", estimava que lo drèch al trabalh èra pas "qu'una crida a la guèrra civila".
A l'Assemblada , la contesta foguèt viva
.
Tocqueville èra contra:" donar a cada òme, ou particular lo drèch general, absolut , irresitible, al trabalh, condusis necessitament a l'una d'aquestas consequençias : ont l'Estat entreprendrà de donar a totes los trablhadors, que se presentaràn a el, l'emplèc que lor falta , e, alara serà pauc a pauc, a se mudar industrial, e, coma es entreprenaire d'industria que l'òm rescontra de pertot, lo sol que non posca refusar de trabalh , e lo que de costuma , impausa lo mai del pichon prètzfach, es inevitablament menat a se far lo principal, e lèu, d'un biais, l'unenc entreprenaire de l'industria. Mas tot aquò aquò's lo comunisme. Se al revers, l'Estat vòl, non pas velhar per el meteis, e de sas proprias ressorgas, donar de trabalh a totes los obrièrs que se presenton , mas velhar a çò que, se'n trobon totjorn a cò dels particulars, serà condusit fatalament a fargar la reglementacion de l'industria . Es forçat de far d'un biais, sia qu'i aguèsse pas cap de caumatge , aquò mena de segur, a despartir los trabalhadors, de manièra a çò que, se faguèssen pas cap de concurençia , a reglar los salaris, sia a frenar la produccion , sia a l'augmentar, en un mot, a se far lo grand e unenc organisator del trabalh . De que vesem alara? Lo "socialisme"
A l'autre band d'aquesta analisi , lo republican socialiste Ledru Rollin sostenava precisament que lo drèch al trabalh, aquò's " la republica mesme".
Aquò's Lamartine, que faguèt fin finala adoptar los tèrmes del darrièr article del preambul portant sus aquestas questions. D'un cèrt biais, reconeis un drèch al trabalh o a un revengut, mèsme si aquels mots i son pas. Lo text atribuit a l'Estat la responsabilitat de procurar als ciutadans, pas sonque l'instruccion, mas de trabalh, o alara de secors. Que non solament la republica se dèu " de far creisser l'aisidença de cadun , de far arribar totes los ciutadans a z'un grad totjorn mai enauçat de benaisença", mas dèu "metre a la portada de cadun l'instruccion necessaria a totes los òmes; dèu, d'una assistençia frairala, d'assegurar l'existençia dels ciutadans miseros, sia en lor trobant de trabalh dins las raras de las sias ressorgas, sia en donant , se falta la familha, secorses a los que son fora d'estat de trabalhar.

E l'article 13, malgrat que siague en re , pel rapòrt a la proclamacion del drèch del trabalh revendicat pels socialistes, precisa que "la societat ajuda e encoratja lo desenvelopament del trabalh " per "la creacion per l'Estat, los despartaments , las comunas, de trabalhs publics pròpis a emplegar los braçes desobrats , dona assistençia als enfants abandonats , als estropiats e als vielhs desargentats, e que lor familha podon pas ajudar". Pel primièr còp , una atencion es donada a de grops , per la referençia a d'institucions agricolas o per la proclamacion de libertats colectivas ; coma la libertat d'associacion . Ambe las referenças a las relacions patrons- obrièrs, als enfants abandonats, als caumaires , al vielhum o als estrangièrs , l'òme abstrach s'escafa dabant l'Ome plaçat disn son context social e economic.
La constitucion de 1848 represente donc un grad entre la concepcion dels drèchs de l'òme centrada suls drèchs civics e politics e la concepcion modèrna dels drèches de l'òme , ont los drèches economics e socials son considerats coma tan essentials e indisociables dels primièrs.


Se vei que totas aquelas paraulas son plan d'actualitat

dimanche 14 décembre 2008

la reconeissença occitana

Podem soscar , somiar, o s'enrabiar, tant qu'òm vòl , del punt de vist de la reconeissanca occitana e l'aparament de la lenga , cal realisar, qu'auèi sem pas gaire mai avançats que fa 40 ans , aprèp l'ersa de la protèsta del Larzac e la mai granda del mès de mai 1968.
Amai i aguèt en 1980 una petiticion per l'occitan a la television qu'acampèt un brava molonas de senhaturas.
I a de segur , d'iniciativas , un fum d'activitats occitanas de pertot , i a un ostal d'occitania , de libres , de musicaires , de calendretas .
Mas cal ben reconeisser qu'aquò's ni mai ni mens , en tot cas pròcha de las annadas 80.
Podem constatar que i a pas cap de tele , que la lenga a l'escòla es ensenheda qu'a 1% de la joventut, que los occitanofònas vertadièrs desapareisson.
Per dire que son a mand de nos torcer.
Que l'Estat jacobin , que sia d'esquèrra (o çò que se dis d'esquèrra) o de drècha ( de mai en mai a drècha) sont en trin de nos escanar.
De tot biais i a un flic darrièr cada occitan , cada basc , cada còrse , cada breton ...... (lor doni un pichòt salud al passatge) e es pas la reconeissança de las lengas regionalas dins la constitucion que cambiarà quicòm, dins l'esprit de los, que menon la barca de l'Estat. Que per elses es pas qu'en semblant, que s'agis d'en primièr de ganhar de temps.
O cal dire , avem a far a d'unes fascites, que donon un boçin, sonque quora podon pas autrejar .
Aital sabem , far bèl briu, que sens television , auèi una lenga es condemnada. Ven invisible la lenga. I a l'escòla de segur , mas i a subretot la tele e l'emplèc public de la lenga. E la television nos las donaran quora la lenga serà quasi mòrta, o, quora las cadenas de tele seran tant nombrosas sul net, que de tot biais l'occitan sera negat al mitan.
Cò que cal comprendre, aquò's que pel poder franchimand es una corsa contra la mòstra, ganhar d'annadas, aprèp d'annadas , minutas secondas e oras, far que pauc a cha pauc i ajèsse pas pus de locutors occitans naturals o pas. Tot en contunhant de prèchar a l'estrangièr per la diversitat , en dubrissant de musèuscoma J Chirac pels pòbles Caribes desapareiguts. E quora serem d'un nivèl tant bas , alara benlè nos donaran quicòm, juste per dire, que totes avem causit lo françès, perque es la lenga pus bèla de la planèta . E mesme qu'ambe un governament d'esquèrre e amai vèrd arribarà, belèu que bastira de musèus , de monuments, e, per que pas, aurem una jornada del sovenir occitan. Alara per la fòrça del simbòl , sovenguèm nos de Mitterand montant a pe ambe una rosa los Camps Eliseencs , benlèu que forcaran los dròles d'aprendre una cançon en òc a l'escòla mairala en 2025. França es reina del simbòl. Trabalha fòrça dins lo simbòl.
Cal pas oblidar qu'a la fin de la guèrra d'Argeria , los jacobins franchimands , avian gaireben capitat de far creire als arabis indigenas, que parlavan pas pus qu'una mena de patoès bastard.
E mesme se cambia pas grand causa, juste per la luciditat, fasem un vòt:
Fasem tombar la masqueta de l'Estat françès e de totes los elegits jacobins d'esquèrre o de drècha .

vendredi 12 décembre 2008

Lo roman de Flamenca

Extrach de Renat Nelli del Roman de Flamenca.
Ensag per revirar lo tròç dins l'escritura d'ara.

Ont se vei que lo trobador , dis qu'Amor li fa milhor sentir lo malastre e la dolor dels autres , e qu'es un enauçament de l'esperit, que subrepassa las valors umanas.
Una solidaritat , un partage de la condicion umana, una emocion. L'amor es dubèrtura al monde e non pas replegament sus se.
Ont se vei qu'es luenh lo biais egocentrica e clavat sus el meteis d'aimar d'auèi.
L'Amor crea Merces



Car ièu sabi, çò qu'es mal o ben
E coneis d'ont ven Merces,
Lo mal e la misèria dels autres,
Son de Merces pensada e còr,
Se la dolor de l'autre sentissi,
La pietat dins mon còr davala,
Que mèna a la bontat
Per una fina vena,
Aquò's la raice de Merces.
Se aprèp, me fai tant, e tant me parla,
Aquesta Pietat , que ben m'en trobèssi
de garir lo poder, aguèssi
Aici es de Merces la flor.
Puèi, s'emòu tant, que fai secors
sens fintas e sens falsièras
Aici de Merces las flors.
E es florida e granada
e en bona raice sarrada
Qu' ambe ela mena a Caritat
Per qual tot ben es coronat;
E tant val aquel pretzfach
Qu'ièu vesi de ma quitia destinada,
Que Merces, non val res, sens amor.
L'amor dins l'òme fa naisser dolçor.
Que ven dòl per la dolor de l'autre ,
E non tant pietados foguèri
Ni tant patit de las autras dolors.
E tot aquò Amors, m'a fach.

mardi 9 décembre 2008

E lo pichon riquiqui sauça , sauça...

Lo provèrbi del jorn:
Es un ase , o un aret , que mascara la paret.
Un provèrbi pels taggers?


Cançon
Manca pas que la musica.
Avertiment:
las paraulas tenon un sens prigond, que totes poiran pas encapar , o comprendre , d'un còp ,sul pic e benlèu jamai. Que se rasseguran , ièu tanben.

Anirem a Cincinati Per nos crompar

Un ouistiti

Anirem a Vladivostoc, Per escotar

La lenga d’oc,

E al lac Titicaca, per escampar

nòstre ca...


Te cal amagar la tia quiqua

Nos disiam quora dròles èriam.

Que le diable mentur te fica

Al cuòl d’una bica orra,

Se veirà pas cap de pòrre.

Per i cantar sa cansoneta

E tindar de las castanhètas

Levat per tuar los vèrms.

Repic Anirem a Cincinati per nos crompar un ouistiti

Anirem a Vladivostoc per escotar

la lenga d'oc...

E al lac...

Demòra un ostal falord

Alucat de nuèch e de jorn

Lo vin pissa d’un fodra roge

Que nos fa perdre la rason.

Partirem sens cap de reboge,

Que retrobem lo camin

En garrelèjant, al matin,

Lo parladis e lo latin.

Repic Anirem a Cincinati per nos crompar un

Ouistiti

Anirem...

Lo françes, escaraunharem,

Aquò fa que serèm content

Ièu tròbi mai que plasent.

Per l’unitat de la republica

De trobar una filha publica

Que daissa mon còr jasent.

La filha se sona Occitania,

E deman nos maridarem

Repic Anirem a Cincinati per nos....

dimanche 7 décembre 2008

Anniversari dels drèchs de l'òme (e de la Femna )


Lo provèrbis del jorn.
Que mal o ben pòd pas sofrir; a grands sonors pòd pas venir.

N'i a gaire legiguèrem  que  de paures diables , malauts,  avian tuat de monde , per qu'ausissian una votz que lor disia d'o far.
Un còp de mai Zòrò arribèt. Subte lo cap mèstre butèt del punh sus la taula. 
Lo governament  ven de prendre la decision d'amenatjar, o de construsir d'ospitals-psiquiatrics- presons.

Fa d'annadas e d'annadas que los governaments de drècha coma d'esquèrra, ( que se dison d'esquèrra, quand clavèron a bodre tanben,  las escòlas d'infirmièras) an clavat  e clavan encara de centenats de lièches d'ospitals psiquiatrics.
E que los malauts son mens seguits qu'antan , e que son las familhas que devon  prendre en carga , son malaut. (quand i a de familha)
Tot aquò en seguida del movement Reagan, Tatcher, Friedman, Blair , Balladur, Jospin que diguèron que calia mens d'Estat , e que los malauts psiquiatrics podrian tant plan se patafiolar defòra , sens tot aquel blablabla, potingas e farlabicas  que costavan car a las caissas, vist, qu'aquel argent seria melhor emplegat, pel monde de las assuranças, e, de las bancas. Nos venon d' en donar la pròva.  E de nos cabuçar dins la CRISI. 
 Lo moviment se perseguis ara en França coma se ren non èra. Los caps d'entrepresas van deslogar de millions de trabalhadors , totjorn dins l'idèa de far plaser als actionaris... Es a dire que jà sabem tre ara, qu'an ren comprès , que se passarà ren,  que tot contunharà coma dabant , levat que la "crisi", serà pas que lo biais de demandar d'esfòrçs de mai , al la majoritat e als  paures, (8 millions ara) que serian tròp "assistats"  encara . 
Ara totes los jornalistes que, i a pas siès mèses,    parliquejavan  e lausenjavan de  longa  sul mercat , la libertat del comèrci, e la mondialisacion , uèi parlan pas pus que de la crisi. 
Sens  dire    ges dels beneficis inausits, que faran las entreprèsas del CAC 40 en 2008. 
França lo païs que ten lo mai de gendarmas e de policièrs  d'Euròpa per milierat d'estajants.
Sem los primièrs per aquò . Avem la medalha d'aur. 
  Avem lo governament que nos ameritem: netejament al karcher, charters d'emigrats, caça dels enfants a la sortida de las escòlas, (e dins las escòlas)  alongament de la durada del trabalh , baissa dels remborsaments SS,  cadenas de television e jornals d'opinions tenguts per poder, precarisacion , distribucion d'argent (presents e estrenas als rics,  talhas  e ISF) e subvencions (a totes los estages) , al privat, que las afars marchan o pas, e sens la pus pichona contra partida ( logas e baissa del caumatge). 
Sens parlar de l'escòla, de la recerca, de las universitats e de la joventut sacrificada e vodada als salaris de misèria dusca 70 ans
França es donc a mand de venir un estat autoritari veire policièr , qu'enebis las leis socialas , e que  reverta jà una republica bananièra de las annadas 70 dins America, ambe un president qu'aima las mostras e los estilòs en aur.
Aquò meritava d'èstre dich per l'anniversari  dels Drèches de l'òme e qualques còps de laFemna . 



vendredi 5 décembre 2008

La crisi l'esquerra e Jaures

Fa gaire, èra lo moment ont lo capitalisme tenia sa victòria , ont totes disian , qu'i avia pas cap que la lei del mercat, per tot capitar e far marchar lo monde polidament.
Que tot marcha tot sol ambe la lei de l'òferta e de la demanda.
Los produchs e servicis se meton totes sols al nivèl de prètz que cal. E que los qu'an pas cap d'argent , cal que se boleguen lo cuòl bravament ara, qu' i a cap de plaças, levat per las bancas , los borsicaires e los rendiers.
Que d'òmes e de femnas d'esquèrra coma Strauss Khan(FMI), Lamic(OMC) , Lang , Atali , Minc, Aubry , Royale, Delanoe, Rocard, l'òme que sauvèt Renault en lo privatisant (e que n'es fièr), lo creator engenhos de la CSG (la talha en dobla), sens comptar los pensaires, los economistes, e tota la tièra d'intelectuals decebuts pe Marx.
Es donc a n'aquel moment , que la drècha , nacionalisa de tot costat , presta (dona?) de l'argent a las bancas, alara que Jospin el meteis disia a la França prigonda,( per Michelin) que lo governament, a pas per vodacion de se trachar de la gestion de las entreprèsas. Una posicion mai que mai corajosa.
Jà per 2009, òm sab que los salaris e pensions van baissar, que la talha sul foncièr va montar de 25 a 30%.
Es l'ora ont las entreprèsas an plan comprès, lo sinhe e la convida del governament, e clavan las entreprèsas de pertot, per servar que las de l'Euròpa de l'est , o per las montar en Asia.
Es ora que lo caumatge monta e que per lo combatre lo governament passa la lei de la durada del trabalh dusca a setanta ans, que las remborsaments de la secu quitan pas de baissar, que la publicitat de la television publica es donada al privat .
Es ora ont nos cal nos sarrar las cenchas e que l'ecologiste europenc ven afortir son planh a los de los que cantan, que sem trop sadols , tròp poluaires, tròp gras . Es l'ora ont totes los aucèls(los gals) de missanta astrada, pareisson de sonar sus nosautres, una mena de castigança divenca. Manca pas que lo riton.
Alara que China e Inda van contunhar de dubrir una centrala al carbon cada setmana , es a dire de poluar , cent còps mai que çò que podrem estalviar aici sus una annada, ambe nòstras mesuròtas de truca-lunas.
Es ora que per sonhar la malautia mentala Nicolas dubris d''ospitals presons.
Mas es ora ont nos prometon un tgv que metra Tolosa a tres oras de Paris , ( sens gaire de discutidas democraticas alara que representarà siès annadas d'investissements e 50 ans de remborsaments) sens comptar que per los qu'i trabalhèron a Paris(coma ièu) , t'a prometi que son pas gaire cochats d'i tornar lo diluns de matin.
E los ecologistes son d'accòrdi per far un tren que fiala coma un liaç, que costa la pèl del cuòls , a fabricar , e que trauca tot lo paisatge, alara que lo tren d'Auch rotla a quaranta sus los ralhs rovilhats .
E n'i apas un per trobar coma tot aquò see margua polidament , tròp polidament. Las regions las vilas d'esquèrra venon de cargar la muòla , e van se calar per un brave momenton.
E lo governament pòd far çò que vòl. Ne sem qu'a la debuta.
JAURES TORNA e LEU.

dimanche 30 novembre 2008

Que ten la lenga ten la clau.


Una revirada polida d'un autor espanhòl plan conegut , Juliò Llammazares, que descriu la mòrt lenta dels païses montanhòls.
Poira se debanar endacòm, dins Pirenèus, Roèrgue, Montanha Negra, Gevaudan, Cantal, Lemosin, Auvernha. Lenga d'oc bèla e pro fòrta per tradusir tant d'autors estrangièrs dels bons?

La républica o la debuta de la fin

E d'aquel costat de las tèrmièras, quant son los vilatges aroïnats , ont ne demora pas gaire mai, qu'un boriaire, e ont, nos trobem susprès de devinhar encara lo cloquièr vièlh d'una gleisa, mitat debordelat. E encara mai espantat, d'aprendre, qu'aquelses masasses comptavan d'unes còps, mai de dos cents estajants.
E que la guèrra de 1914 1918 sanhèt complètament. Puèi lo centralisme parisenc , amai l'envèja de viure ambe lo "progrès" e encara, d'escapar al pes, de las costumas e autras autoritats, o a un trabalh penecos.
Que J Bodon ne'n parlèt tant plan d'aquèsta mòrt lenta, e, cossi los darrièrs estajants finissan per venir calucs, estranhs, estrangièrs dins lor solesa, e per s'ensauvatgir complètament. Cossi lutjan per viure sus la tèrra dels aujòls.
Levat que l'èrsa finala s'anonça ara , ambe la clavadura prevista , de las darrièras usinas, mas tanben de totes los services publics , de las vilas pichonas e mejanas , ont d'unes creguèron de s'aparar, e, ont foguèt tant agradabla de viure, e que van lèu revertar a de vilas mòrtas , coma aquelses vilatjons embartassats .
Aital l'istòria, e la mòrt del pòbles vincits, que mancan jamai de venir un jorn, ambe çò que tenon de mai car e qu'an oblidat de sonhar : lor lenga, lor cultura.
Ne seriam gaire ben al darrièr badalh?
Los grands quitèron la tèrra, montanha e campèstre, per las vilas, e los vilatjons ont, encara dins Occitania , capitèron de servar sas raiças.
Auèi ambe lo grand fracatge anonciat , es pas pus question de viure al païs , deman , que l'estat françès se'n chauta.
Lor mostrarà l'Euròpa , veire lo monde, als joves que cercaran de trabalh .
La marèa se tira. Las masquètas tomban. Sens jamai quitar de negar l'existençia d'un païs ; que quichèt coma una iranja ; (darrièr exemple: lo finançament del TGV) Paris dis clarament : demerdatz vos.
Los òmes politics occitans auran lo coratge de l'ausir? e de prendre la destinada entre sas mans?

vendredi 28 novembre 2008

De Lamoignon de Malesherbes, patoès occitan.

A drecha un dedins borgès polid.

A perpaus del diccionari lengadocian de l'abbat de Sauvages.
Aqui çò qu'escrivèt un cèrt "De Lamoignon de Malesherbes en 1756:
" recebèri ; Senher , l'obratge que m'avètz envejat , e qu'ai l'onor de vos mercejar. Crèsi que pòd èstre fòrça util pels vòstres compatriòtas que volon d'apprendre lo françès vertadièr.
Vau pus luenh, e crèsi que seria fòrça util a la literatura , se avia dins la vòstra lenga mantuns autors coma Godolin; mas crèsi tanben , que s'òm volgua trapar lo "jargon" lengadocian, pron per sentir tot lo meriti de l'autor, ne caldria far una estudia tant ponchuda que per una autra lenga. Aqui un jutjament que me faguèt entre un viatje que faguèri dins Lengadòc, fa setze ans ; ont me trapèri l'idèa d'aprendre a parlar patoès ; que que sia , vòstre obratje es fòrça util, e avètz amai tant de meriti de l'aver fach, qu'alquel trabalh deguèt èstre fastigos, per un òme acostumat de se trachar de causas mai agradablas. Soi mai perfechament , Senher , vòstre fòrça umil e mai obediant obesissent servidor.

Aqui çò que respondèt Sauvages a un amic:
" m'estrambòrdi d'aver escrich sus la lenga romana , quora vèsi mon pretzfach , cercat e lausat per Senher Court de Gebelin, aqueste savant qu'es , mai capable de gostar , lo meriti de nòstre parladis, mai que los franchimands , literators , aquelses malvolents, que desconeisson , lor lenga mairala (sic Malesherbes) , qu'airejan de la mespresar , que ne'n vejan pas las beltats , o que an pas cap lo biais per las far lusir . Lo monument que levèri a n'aqueste lenga dins mon diccionari , butarà , o espèri tot en evidençia".

Aqueste passatje d'una letra escricha per l'abbat de Sauvages a senhèr Seguier , prova plan , aquò's pareis, que la volontat majora qu'aguèt a l'idèa , èra plan de relevar , d'enauçar e d'ensenhar la lenga romana, que las gents del Nòrd, e los franchimands del Miètjorn sonavan despresos coma Malesherbes , lo "jargon" lengadocian.

mardi 25 novembre 2008

rescaufament climatic


Sem d'accòrdi. Lo temps se rescaufa . Los especialistes an rason.
Fa melhor.
Dabant entre 1980 et 2000 , minjavem defòra lo primièr de decembre. Oc sus la terrassa e qualques còps nous calia desplegar lo para-solèlh, per se parar un còp de luna . Auèi nous gelem los rostons , fin octobre.
Auèi tombèt de borrilhs coma d'emplastres.
La pròva que lo temps se rescaufa. Soi demorat dabant la tele. Ai vist un jornaliste ambe un embucador sul cap. E la vesina sortiguèt crompar quicòm, quasi mitat nuda. Pròva que lo temps se rescaufa. L'iranger amadura son iranja. Lo païs se prepara a bastir un TGV internacional , per estre pas , qu'a tres oras de Paris. E cadun se metra lo cuòl al fenestron e aquò farà Vroa Vroa . La prova que lo temps arriva de las conarias interplanetaris. Lo temps cambia. Vejèri un ase montar un brau , e la brau udola de contentament, e dire que mestrejava l'avenir. Pròva que lo temps s'endeven.
E de pertot se bastiguèt d'ostalasses voides . De pertot de millions d'ostals.
E son coquins los òmes politics , de nos daissar creire que quicòm va cambiar.

dimanche 23 novembre 2008

ecologia e pollucion

Lo provèrbi del jorn

Al jornal del vingt H vingt jamai ausirà , un jornalista, vertadièrament d'esquèrra parlar.

Coma un iranger sul sòl irlandes. Que se veira jamai.
Provèrbis del atge mejan.

Auèi totas las industrias euròpeencas e americanas fabrican en Asia o en Africa.
Es a dire que totas las nòstras usinas fabrican ara tant e mai en China e dins Inda.
E totas aquelas gròssas entreprèsas an forçat los jos-tractants de seguir, es a dire de partir tanben , se que non , traparan pas cap de mercats.
Aital se fa qu'avem pas qu'una pollucion "doça", que la television , ne'n parla mai d'un còp. Vesin , enfants , bruchs e nucleari. E que crebem de tota l'autra que se'n parla mens , las potingas , los nitratas , l'aiga, la terra e l'èr, poirids... Aital arriba que se una entrepresa vòl s'establir , lo conse d'en primièr ne'n vòl pas, que totes los retirats gulan , entre que los joves van a l'ANPE.
Cars amics , cal veire qu'en China , es un autre parèlh de margas, dabant los jòcs olimpics , i aguèt dels trabalhadors per pintrar l'èrba en vèrd, qu'èra tròp rossèla, ambe l'aciditat de l'èr. Que i a de ribièiras que rajan rojas , vèrdas , blancas o blavas. De granolhas a siès patas , de porcelons amb dos caps, e d'anhelon ambe qu'un uèlh unenc... De peisses estranhs, de cans torçuts. Cal veire sul net, sufis de tapar pollucion en China.
Doncas aici lo caumatge creis, e, se vei clar, qu'avem mens de pollucion qu'antan , mas tanben mai mai de socis.
E que prepausan los òmes politics? Que cridan al fracatge, al rescaufament climatic ( lo prèmi nobèl Gore per exemple) e ben prepausa de se sarrar los coides, d'èstre solidaris . Coma se sabiam pas que totas las industrias son partidas ambe lor merda cap a l'Asia, e que la pollucion quita pas de creisser tant e mai e que nos embrenan .
E los ecologistes ambe los politics, prepausan de participar a la lutja contra lo rescaufament e la pollucion.
Parlan pas gaire de la pollucion giganta que cambièt de plaça.
Nosautres avem de laguis de païses rics , coma dison , mème se i a dins Euròpa un brave vingtenat de millions de personas qu'an ren, que rebalan la misèria , la malautia e la talent.
L'analisi politica ponchuda es pas al nivèl que deuria .
Sem solidaris, anem prepausar una lei per d'arrestar de far de barbacuòls, mas pas las veituras , aquò farà 0,001 per cent de mens de pollucion. Anem fabricar d'electricitat que costarà la pel del cuòl , ambe lo fotovoltaica, o l'eolian, sens que cambia ren del sicut. Anem arrestar lo nucleari e costara la pel del cuòl, entre que China o Inda contunharan , de dubrir una centrala al carbon cada setmana, sens sistèm vertadièr, contra la pollucion. Alara qu'òm pòd creire, çò qu'om vòl, mas un moment, cal dubrir los uèlhs . Qu'aquel argent dèuria èstre donat a n'aqueste paises per qu'arrestan d'enveirinar la planèta, ambe la pollucion que lor avem transferada.
Non?