Exposicion universala 1855 Paris V Gelu

La paraula de V Gelu aprèp la vesita de l'exposicion universala de Paris de 1855 son premonitòris del sicut actual .

E encara semble l'evolucion es pas encara al bot....

De legir Nouvè Grane de V Gelu trabalh de G Goiran de l'Universita de Provença

A perpaus de la mecanisacion de l’agricultura e de la vesita a l’esposicion universala de 1855 a Paris

« Ara se li vitz clar dins lei brutei messonjàs(messorgas) dei gròssei manufacturas dei entreprenors gavats. Comptant sus sei belei promessas, d’armadas entieras de maluròs estorneus si son vengudas gitar sus d’aquelei grands chantiers ; mai en ren de temps lo grand chantier es devengut campàs., plen d’avausses , d’argielàs emé d’òrtigas. Jan –fai-tot que l’es encadenat, si li tirassa e li fa musa, emé lei dents lòngas , sieis mes de l’an !...

Aquò son de cavas(causas) que raton pas jamai . Es un fet clar coma lo jorn e conoissut de chascun ara perqué se’n vist la pròva de pertot ! Païs de mecanica, païs de misèria ; païs de bassessa, de bruticia e de crimis. Lei riches li venon fòrça richa riches ; mai lo paure monde l’atròva pas d’aiga a boara . Dins aquelei grands centres de fabricas e de trafics, arriba totjornun moment monte tot lo ben a passat entre mans de quauquei grands-gosiers ; perque l’òme alterat de fòrtuna ,au mai beu, au mai a de set!... Aquelei Gargantuans pòdon pas si gavar ensin fins qu’ais uelhs sensa que tot lo restant dei gents vengue mandianalaha pus maloroà que lei peiras de la grand rota... E alòr resta plus degun entremitan : a la plaça dau bònur veritable...

Per lo paure que capita plus de minjar:

D’aquela maniera lei victimas de la vapor ede l’engranagi sabòn dau mens en que se’n tenir sus lei sentiments de sei mestres ; sabon que li gardon lei madraires d’escuts (los manejaires d’escuts), lei princes de la fabricas. . E quand l’ovrièr paure e lo fabricant riche si mòstron sospichòs e enverinats l’un còntra l’autre , tant vum coma l’autre son dins la reson de son pròpre drech. Solament la blança entre elei es jamai drecha quand la justicia dei jugis s’en mela!...

Aumens se degun lei galejavan dins sa miseria , aquelei forçats de l’atelier!... Lei mestres sensa fegi deurriàn fremir de veire sa chorma( sa còla) tant bassa e tant sotieva ; e s’amuson a li faire de prònes ( prèchas ) !... L’ama li trambla pas d’escrasar la paurilha ; e puei ti diran sensa crenta au premier mandiant vengut qu’aurà jamai poscut trachir maugrat son coragi, sa bona volontat , son bon c{or e sa fòrça : “ fai coma ièu ; susa, maluros , e survendràs ! Lo travalh es totjorn lo paire de la fòrtuna!... O! Que nani ! qu’es pas lo tot de susar !... Lo trabalh a fòrça enfants bastards!... “ Aquò va selon!... Se en fòrça travalhant si venia fòrça riche , leis ais (ases) portarian lo bast(la carga) d’òr!...

E per la Borsa:

“ Vòstra borsa a degalhat la França jusqu’a l’òsse , e sens remissien . Es venguda faire liqueta au travalhador qu’avia lo mai d’estomac , per acampar quauquei sòus a la longa e a la fòrça dau ponhet . Es venguda l’ensinhar qu’era un beligàs de ramar quaranta ans sensa espoar, de veire arrondir son molonet , quand , ren qu’au simple trafic d’aquelei assignats , disn un solet mes , e meme mens , si podià faire una richissima fòrtuna en va prenent a l’aise!...

Kleminssa Hysaurias

Auèi que nòstra lenga es pas que l'ombra de çò que foguèt un còp èra, D'unes òmes braves an volgut l'aparar del vièlhum e de l'oblid. L'an escricha a l'article 75 , al paragrafe 3 de l'alinéa 2 del tresen capitol de la ochenta pagina , que dubris un nòta de bas d'envètg ambe las remarcas , vergonhosas a l'estampaire   , fuèlhet mobil   que se pòd destacar , per escriure quicòm  se l'envètja vos ven , ont tot simplament gredonar se per astre n'avem ren jos la man per o far , pel cas onte seriatz a las rendas als comuns.

Mas çò que saviatz pas nòstres aparaires corajos, es qu'entre que França s'asinhalava al monde , coma de costuma, tal l' astre cobesut  de la democracia , dels drèches de l'òme e qualques còps de la femna, e ben qualques cercaires israelians, de l'universitat de Tel Aviv , en furgant la terra sus l'iscla de Citèra , trobèron una citara , e un parelh de crotales( de mena de campanetas)  .  Pareis de ren , veire. 

Quand l'un del saventas alisèt lo margue de la citara , sautèt com'un cabrit, tal un falord. Son companh l'agachèt de la coa de l'uèlh en se disent que lo paure , sai qu'èra madur per la retirada(plaça als joves) .  Mas l'autre mormolhejèt quicòm en mostrant la citara.   Lo companh auçèt las espatlas d'un gèst fataliste e toquèt el tanben. E tanben faguèt la cabriòla coma un gusaras . E coma quitèt pas de tener lo margue , quitèt pus de dansar.  

A la fin tombèt estavanit .

Al revèlh, diguèt a l'autre que lo cresia al darrièr badalh: e ben paure qu'èri estat dansar coma jamai , ambe una joinessa , t'a prometi   que savia i far  la mandra. La filha se sonava Kleminssa Hysaurias , que lo tipe que s'i coneissia plan en ortografa  , per que venia de França , un païs que parla de mai en mai Anglès, mas qu'i coneis fòrça lo biais de tot emmesclar del punt de vist de l'ortografa. ( qu'uei, es pas de creire que i a en a que volon pas cap escriure dins lor lenga, françèsa,  per causa que trova qu'es pas lor lenga) Brèu  quand tornèt entre los viudants diguèt que la filha se sonava Isaure e qu'èra una rusadeta que li virèt la sang.

Quitèt la companhia  e refusèt d'aqui enlà de  contunhar son mestièr de grata-merda coma diguèt.

 Un matin partiguèt dins la montanha . Aquò's dos jorns pus tard que descubriguèron la despareguda de la citara . Las recercas per lo ( e la)  trovar  foguèron vanas.  Ren, ni mai ni fotre mai. 

Los autres se'n tornèron a Tel Aviv e lo daissèron ambe los grègis que se trufavon  de tota aquela còla de calucs, a las colhas pendantas.  Triste  de dire.

Enfin un jorn lo vejèron correr coma un conilh, al long de la pista de l'aeròpòrt, ambe la citara a la man . E dansava nud lo pauret.  Lo trapèron coma un parpalhòl al fialat. Sosriguèt bestiament .  

Que per astre un òme ausiguèt sas paraulas , totjorn çà mème:

-" o Clemença me fara crevar de plaser.... O Clemença me farà crevar de plaser. O que sias goluda...."

Se calèt l'infirmièr maltès , mas me las diguèt a ièu que viatjava  coma tota la tropelada de toristalha qu'emerda lo monde entièr l' estiu e l'ivern . 

Sul còp me diguèri ièu tanben qu'èra una pèrda per las scienças , puèi que lo tipe pareissia fotralament uros, puèi qu'avia degut veire quicòm de plan polid. Enfin un jorn  me prenguèt l'envèja urgenta d'escotar lo cant de Clemença, pas qu'un còp.  

Es aital que vendrà cabord ressegava la maire.  Es aital qu'o venguèri... 

 E dempuèi es ièu que furga dins lo clapas de l'iscla. 

Aqui dessus , esboçèri  lo pantais  doç que m'arriba de far pels chèstres a l'ombra d'un olivièr, dins la nolor de la farigola... 

Mas vos  cal saupre, que i a pas sonque de plaça per dos, sus aquel isclèta assucada de calorassa.

clemença al banh

A la sorga frèsca al fond del valat,
Tre l'alba lèvada dins l'aire gelat,
Los aucèls que gaitan sens la devinhar,
I a pas que lo pastre a se desuèlhar.
Qu' a la quitia vila que faria son tren,
Sens que cap de monde li trova d'engenh
Praquò qu'un còp pause son agach estranh
Per que lo monde quite de far son caganh
Plegada sonque dins son buf d'argent.
Per sa pèl nusa voldriam tornar jovent.
Tornamai èstre nen per se sarrar al sen
De borrilhs davalon en amagant mos pas.
De que serviria de trapar las plumas .
Que volan dins los rais del solèlh levant.
Deman fara bel temps , aura pas cap d'alena
Per teisser de ren , a sos vestits de reina,
Qu'un aucèl vengue pas la velar, de son ala.
Sai qu'un matin divenc que me faria reial.

Peire II d' ARAGON

Lo 12 setembre de 1213 a Mureth


Lo cronicaire Mathieu de Paris escriu :

Lo comte de Monfòrt aprenguèt per sos espions que lo Rei d'Aragon èra a mand de passar a taula e cridèt:
-" li donarai lo primièr plat."

E lo rei foguèt tuat dis Mathieu Paris dabant d'aver minjat tres bocadas de pan...

Pròva qu'esperava pas qu'aquò per atacar lo Simon e qu'aital trobèt rei desvestit (de sas armas), e dins l'impossibilitat de se preparar lèu per s' aparar el ambe sa mainada.
Onte es aquesta carga epica de la cavalria de Monfort?

crosada seguida

La crosada albigèse foguèt lo mejan de :
-matar la religion catara a l'ora o los preires catolics vivian dans l'estupre.
-far contre pès a l'emperador germanica, als angleses, qu'escotavan pas pus lo papa, e que rebalavan los pèds per far justament de .... "crosada" en Tèrra Santa.
Dins nòstre miètjorn, la gleisia avia d'a fons perdut pèds e armas sus las tèrras de Ramon e de Trencavel.
La naissença de la religion catara acompanhèt l'espelida de la poesia trobadorenca. La mòrt , los chaplas de la crosada sinhèt la fin de la civilsacion trobadorenca.
Occitania foguèt lo sol païs a generar una religion que sia pas importada d'Arabie o d'Asia.
La lutja spirituala de la gleisia se butava a l'argumentacion poderosa dels catars que se disian mai que mai Crestians, levat que disian tanben , qu'aquel monde malastros e òrre podia pas èstre una creacion de Dius .
N'avem encara la pròva auèi , cada jorn. Per prendre que lo darrièr grand chaple , lo del Tutsis dins Africa , qual catolica pòd explicar que tot sus tèrra es de la volontat divenca , mas qu'aquel crimi es pas l'òbra de Dius mas dels òmes? Antan consi explicar que la pesta sia envejada per Dius?
Se pòd pas explicar.
LOccitania ensajèt als sègles XII e XIII de se crear son estat ambe sa religion, diferent dels autres de l'Euròpa. Mas davant ela se levèt Innocent III (format a Paris e Cologne pareis). Es aital qu'una religion que prechava de longa la caritat causiguèt de sonar los lops e de los largar dins lo realme de Ramond VI de Tolosa. Rei e Oc senon, Consi sonar un espandi qu'anava de las Pirenèas a la Provença?
Es aital que lo Papa que prechava , l'amor, la pietat , la caritat, l'umilitat faguèt rajar lo sang entre cinquante ans, en demandant de sanhar tot un païs. Los crosats e tota la vermina en seguida, aroinèron un païs , cremèron , panèron violèron , e escupiguèron sus la civilisacion mai granda de l'Euròpa. De paucs vals nombroses se sarrèron per deraubar e tuar l'arma del païs.
Mème entre la guèrra hitlèrienne òm vejèt pas un tal chaple , una tala orror.
Los senhors tuats , las femnas violentadas e forçadas de se maridar ambe d'estrangièrs de raça, venguts del Nòrd. Epuracion etnica mas e a mai eliminacion genetica de la mèna "endecada". França i ganhèt un òrt mervilhos e la cresença futura que tenia vertadièrament un engenh universaliste naissent. Ren de ren, o benlèu, l'engenh de la mandra dins la galinièra oc! . Aquò's la gleisa que li demandèt , li permetèt e offriguèt las tèrras als tuaires en los assegurant del Paradis.
A mai los massacres dels innocents , cremèron maites e maites eretics.
Om pòd estimar la populacion dels païses concernits a 1 milion d'estajants benlèu mens . Fasètz lo compte . Simon de Monfort Gloucester e sas ajudas n'an tuat a quicòm pròche 15%. Que los istorians se basan , per establir lo nombre sus los estajants pròpris de la vila , mas oblidan totjorn que las populacions fugissian las armadas, que venian s'aparar als castèls tre lo Monfort nasejava.
Lo malastre s'arrestèt pas encara . Avian tuat mantuns còrses. Calia ara se trachar dels esprits. Foguèt lo trabalh de l'inquisicion entre 90 ans.
Coneissètz de païses que visquèron aital 50 ans de guèrras e 100 de policia dels esperits?
Un tal chaple real e spiritual, donèt a totes los estats d'Euròpa lo drèch de far pariièr de pertot dins lo monde. Qual ne parla d'aqueste ligam? l'Occitania èra abant l Inca, lo rei del Mali?, e totes los autres ... Mas ara aquò's contunha totjorn...

Lavaur e dòna Guiraude

A esquèrra Dona Guirauda jetada dins dins son potz per la fina flor de la cavalaria.
Ambe Lavaur la cavalaria franco germanico anglo borguinhonèsca capita una grandor sens parièra.
Qu'òm jutja:
Lo sèti ne' n finissia pas. Per un tunèl jos las muralhas , los assièjats venian cada nèch levar las fascinas que los paures crosats emplenavan los valats e pièger que tot , ensatjavan d'abrandar las maquinas de guèrra. Una de las sortidas faguèt rebutada mèsme, merce de la vèlha dels comtes alamands (merce mon Dius , jà l'Euròpa) La tropa de comtes Alamands èra importanta, es pas senhalada per los françèses que volon servar per elses lo meriti de la victòria,( per Inocent III, lo paure papa , mas es qu'èra tant Inocent qu'aquò?) praquò las sorgas germanicas parlan de crosat de Saxe, de Westphalie, de Frise comtes de Berg, de Julièrs ; e Leopold IV d'Austria ...
Françès e Alamands se comprenavan plan, sembla , pas cap de problème de parladis entre elses.

Donc aquela armada de la civilisacion euròpenca de l'Edat Mejan menava lo sièti de Lavaur, sens cap de malvolença . Que volian just l'argent e las femnas. Qual papa auria pogut dire de non?
E Simon va se mostrar pietados ambe los cavalièrs enemics.
Ne'n fa penjar un molon , ambe Aimery de Montreal , quatre vingt cavalièrs . Qu'aquò's melhor que de crebar ambe la tortura non? Mas trobèt que tot aquò anava pas pron lèu. Coma dis Belperron lo jacobin , autor del libre, la crosada contre los albigèses que troba de longa de l'engenh a Monfort, : la politica del l'aligança es passada de mòda... Coma i avia pas de temps de perdre , (que Simon de Monfort Gloucester es subrebookat) , pren pas lo temps de los penjar e donc los fa passar al fial de l'espasa.
Mas la fina flor de la cavalaria renegava de pas aver lo temps per s'amusar un pauc. Urosament trovèri la castelana , , une femna remirabla que parlava plan.
Començèron per la violentar los pòrcs.
Om reconeis aqui la noblèssa e la fina flor de la cristianitat Que fin finala aurian pogut la tuar bestialament sens qu'aprofiècha a degun .Mas non la tuèron mas aprèp.
Puèi la trapèron pèls pèds e pèls braces e la jitèron dins un pòtz , qu'aquèla gingolèt coma una anhèla , magina una vertadièra eretica que! " Dame Guiraude fut prise qui crie pleure et braille ..."

Per n'acabar ambe tot aquela caritat , emplènèron lo potz ambe de la calhassa , de ròcs . Mas qual dira se Jesus sofriguèt tant sus la crotz?
Lo demai es pas qu'un detalh tres cents a qautre cents "ereticas" foguèron condusits al brasal onte pròva qu'èran plan venguts de diables se jetèron sens renegar lor fe. Brèu un autre Orador sus Glana
L'istòria dis que " entre que fasian cremats un brave millierat de soldats e d'ereticas, Simon fasia recaptar lo pilhatge .
Quand a saber consi los crosats coneisson los eretics , qual o sauprà un jorn.
Per acabar cal legir un estrach dels estatuts de Pamias, ponduts per lo paure Simon. .. de Gloucester Monfort e sa putarassa Alica. .
Las tèrras panadas son donadas als franchimands D'Illedefrankreich.
Entre vingt ans podran prendre ambe elses que de cavalièrs françèses. S'an agut lo drèch de tornar en França , podran pas demorar que lo temps de la permession. .... Las femnas dels traïtes podon trobar los bens a las condicions de ren donar a l'espos. Las veusas gentilas dònas eiritièras ajent un castèl , podran pas se maridar entre sieis ans sens permission del comte (Simon) levat ambe los françèses. (lo famos esperit galès)
Es pas bèla la vida.
Una premièra dins l'istòria , que se vejèt pus endacòm mai. Uèi O òm tua o òm caça, mas aquò es vertadièrament la pròba de la grandor civilisatriça de la crestientat que sauvèt la civilisacion merce de la la barbaria per de chaples cirurgicals . L'epuracion etnica aquò's pas ren a costat .
Aici s'agis sonque de remplaçar sistematicament un baron indigène per un baron françès.
Dona Guirauda vos envèji al fons del vòstre potz un poton dels occitans vertadièrs.

Mort d'un gat Godolin

Godolin. Epitafa

Godolin. Epitafa

Aici jai qualqu’un que ièu sabi

E de qui lo clòt(tomba) ara lavi

De l’aiga que, de mon uèlh chòp (trempa),

Distilla(gotan mos uèlhs) per lo planger tròp.

Ai ! mon còr de dolor se carga

Quand me soveni de sa targa,(son aire florit, nòble)

Siá que , per contrafar lo bèl,

El espièssa de coa d’uèlh,

Ò que , d’una mina bravacha,

Se relevèssa la mostacha ,

Nani non, jamai lo solèlh

Non vic (vejèt) soldat plus brave qu’el

Tanben, quand èra plen de vida,

Sos enemics fugián d’augida,(d’ausida)

E chardit(siatz segur) que mila ni mai

L’anèsson atacar jamai.

Ailas ! el crebèt per la pansa

D’un tròç de carnsalada rança

Que roganhèt (ganhèt) a l’amagat.

Ò ! qu’ ieu lo planhi … Nòstre Gat.

Crosada a Mureth

Mureth 2008 e lo 12 Setembre 1213 jorn de la batalha de la crosada contre los albigèses

Pels estajants cal clicar sus l'imatge per veire melhor.

La batalha de Mureth : 12 setembre 1213

Dins lo Mureth de 2008 es quitament impossible de situar lo luòc onte se debanèt la batalha de 1213, ont èra la cavalaria de Ramon,(e perque faguèt pas res, al dire dels cronicaires) la del comte de Foix, de Cominges del rei d’Aragon , ont moriguèt Peire II, onte tenian lors camps ?.

La sanha de Pesquièrs dispareguda , lo riu del Pesquièrs e l’ancien cors de Lotge tanben …

Cò que fa que las reperages son malaisits o fals e que me pareis que tot aquò se passèt a pron pena a 500 mèstres de Mureth e de la libraria de la premsa. E non pas a 1, 5 quilomèstre (al vire l’ase de la rota de Seissas onte se troba l’ostal de policia de l’autorota. .

Aital que la batalha se passèt mai prèp de la vièlha vila que se dis .

De legir las resultas d’estudias conegudas de Delpech , Dieulafoy, de Devoluy de la cançon de la crosada tanben per J Salvat e de Belperron per las remarcas de Vaux de Cernay o Guillaume de Tudelle. I a las questions que me tafuravan :

- L’evesque Folquèt de Tolosa vei sul pic la victòria de Montfòrt , qu’envèja un messatge als tolosans per dire de quitar de se batre. Alara ? consi explicar que los aligats catalans , occitans contunhan de creire en la victòria del rei d’Aragon . Vòl dire que Folquet vei tot e los autres ren? Praquò qu'es rescondut darrièr las parèts de la vila. O que la batalha es luenhtana .

- Los crosats ausissian los borgès tolosans minjar. (oc es dich mantuns còps)

- E quand Monfòrt se’n torna devèrs Mureth per vistalhar lo còrs de Peire II . L’ an jà despuèlhat de sos vestits , pròva que sem pròches de Mureth, que los paucs-vals , pedons , assetjats, an comprès e son sortits sens paur de la ciutat per panar los mòrts, comprès lo de Peire II , coma se fasià un còp èra , pròva qu’elses tanben an tot vist de las nauts baris de la vila vièlha.

Se dis que Ramon VI prepausèt d’esperar Monfort dins lo camp retrancat , qu’èra aisit de l’aparar, çò que lo rei refusèt en se trufant ambe lo comte De Luzia que l'agantèt de se daissar panar sas tèrras sens ren far. Ramon demòrèt dinhe e suaud e diguèt (veirem qual serà lo darrièr de levar lo camp). Ont es aquela posicion? que podia èstre tant aisidament aparada ? Cò que laissa gaire de luòcs possible, quand òm se passèja a bicicleta, levat lo traçat sus la mapa.

Se dis que la tòca de Monfort èra de far sortir los aligats de son camp, per capitar una batalha dins la plana. Senon diquèt lo Simon de Gloucester Monfòrt aconsèlhava a totes de fugir lèu e se replegar sus Autvilar dins Tarn.

Tot se passèt lèu , coma o volguèt Monfort, sens que los autres trapan lo temps de se recaptar, levat benlèu Ramond que vejèt lo malastre. E foguèt acusat de caponaria.

L’engenh de Montfòrt foguèt d’opausar las tres unitats amassada de son armada , a caduna, a la seguida , de l’armada aligada. Una unitat de cavalaria enemiga , aprèp l’autra, en aprofechant de la suspresa e de la celeritat ( la guèrra modèrna ) . Rusa favorisada per la topografia, sanhas d’un costat , e corredor natural e los eveniments , coma l'amolonament de las enfantarias al mitan dels cavalièrs, en camin per las tendas , a l’ora del repais.

Pròva: que los cronicaires e istorians dison que lo rei d’Aragon se bat sens èstre vestit de sas armas, per causa, que se devestiguèt de la còsta de malhas , de l'èlm pesuc, coma totes, per minjar.

Pròva: Montfort èra plan entresenhat . Diguèt quand sabèt que lo rei èra a mand de taulejar : serai lèu de li servir lo primièr plat) . E òm sab que lo rei es pas un òme qu’avança de rescondon jos los vestits d’un autre . Un autre que foguèt trapat e tuat per que portava las armas del rei, entre que lo rei qu' o vejèt cridèt Non aquò’s pas el lo rei , lo rei es aqui. Lo cambiament de vestits es pas dins l’esprit del rei . Tot aquò fa pensar d’una improvisacion. Quand Montfòrt galopa vèrs las tendas reialas , Peire d’Aragon se vestis al brutle. Tot se passa lèu. E los cavalièrs françèses lo tuan , d’unes dison los bregonds (escrich anglès) . Lo demai es pas qu'unchaple. Ramond VI darrièra lo rei (segond los istorians) veira ren de tot aquò o zo veira tròp tard, quand i avai pas res pus de far.

Joseph Anglade cita mantuns còps la sanha del Pesquièrs auèi estorrida , que Monfòrt caminèt dins un palun , un sendièr e que tombèt sus un valat malaisit de montar, ambe los tolosencs que fasian plòure la pèire.

Es donc malaisit d’ensatjar de retrovar un rebat de la topografia de 1213 . Mas praquò qu’es la clau vertadièra per comprendre las dichas dels cronicaires e las analisis de Joseph Salvat,las analisis de Mossurs Delpech, Dieulafoy, Devoluy citats dins son libre, e la de Belperron qu'es d'a fons franchimand jacobin.

Per aquò far cal se servir d’una bicicleta, e de…. Google que permes de tornar trobar las punts nauts ( pels camps retrancats) e bas; rius , ribièrias , paluns qu’existissian segon los cronicaires en 1213. Ne’n demòra encara d’unes penjals teunhes vistables sul terrenh , confirmats pauc o pron per Google.

Cal saupre que la Loge davant 1213 foguèt cambiada de cors, que seguissia a quicòp pròche lo camin de fer, dabant de li donar son cors actual , en la capvirant((al sègle XII ( 1150) arqius minicipalas de la bibliòtèca) per que passa a las parets de Mureth . ( del costat de l’estade municipal)

Per resumir Tot se debanèt entre lo camin de fèr, lo baloard de Peyramond (Pech Ramon), la rota de Lamasquèra e lo ….. cementèri , çò que representa un carrat pichon de 500 mèstres de costat.

Google confirma , mas aquò’s pas gaire vistable sus plaça que los « puègs », de « pey ramond » citats dins los escrichs son de punts nauts (+170, 174m) mas gaire, que lo demai del terren (punts bas de l’anciana Lotga a +169m) .

Istòria geògrafica de la batalha : Lo 12 setembre 1213 sul còp d’una ora del vèspre, entre que los tolosans , aragonèses , catalans se reviravan per despertinar, (qu’ arribèron pas, entre la lutja del matin, de prendre pèd dins Mureth coma la vèlha) Monfòrt-Gloucester , que fasia mina d’esperar lo retorn dels envejats de Folquet evesque de Tolosa, faguèt selar .

Pareis que sosquèt tota la nuèch e que li aviá ensenhat , un camin (un sendièr entre las sanhas.)

Ambe sa cavalaria partiguèt très unitats . Sortiguèron per las passadas actualas de Niel, prumièr, per se far veire , dos per veire las posicions enemigas e los movements dels aligats, (lo retorn a las tendas per minjar) .

Se revirèt e faguèt mina de partir, el tanben , de quitar la vila en tornar passar la pòrta de Sala.

Mas seguèt Garona, pèl camin que ribèja e que junta (uèi) ambe l’ostal de la comuna, ( ont un cop èra , al cap i aviá la tor prima 54 mèstres de naut ) que senhorajava sus l’embocadura e lo pont de Lotja.

Los tres grops de cavalièrs sautèron (o traversèron Lotja) , encapèron lo sendièr, lo vial , lo caminòl , ( l’actual Baloard Aristide Briand) , e tombèron al cap, trauquèron , al mitan de la primièra unitat d’aligats , compausada dels fantassins catalans , occitans e de la cavalaria del comte de Foix ( al nivèl sai que de l’actual cinema de Murèth puèi prenguèron cap a l’oest paralèla a la rota de Lamasquèra entre l’avenguda J Douzans e lo baloard Edgard Faure) .

Las 2 primièras unitats de cavalaria de crosats montèron tot drèch cap al las tendas, del camp del rei que sortiguèt al brutle sens èstre brica prèp al combat, ( que los envejats de Folquet l’ avian rescontrat al moment quand se metèt a taula, qu’èra sai que la toca de l’entrevista , saupre quand lo rei pausariá l’armura) mas que praquò venguèt a la rescontra de dos unitats de cavalaria dels crosats borguinho-germanico-françèses .

Del meteis temps l’unitat Monfòrt-Gloucester partiguèt a drècha per l’avenguda actuala de Pierre II d’Aragon , tombèron sus un balat , aprèp la pòsta , al nivel del passatge del camin de fer (uèi condemnat). Voliá blocar l’armada de Ramon VI pèl cas o auria trapat lo temps de sostar lo rei Peire II.

L’armada crosada venciguèt , las tropas emescladas del rei e, tuèt PeireII, se tornèt en seguida cap als campaments aragano-catalanò- tolosencs situats tot al long del baloard de Pey Ramond (costat autorota) , mas que ne’n chaplèron un molon de pedons que retornavan combatre cap al Mureth , los chaplèron maites e maites al nivèl de Ronde Oustau , de la securitat sociala (CPAM) e pus luenh costat Fogal Marie Antoinette e ostal de Vincent Auriòl.

Comentaris.

Contrarament a las pretendudas règlas de cavalaria, e a las belas legendas de l’istòria de França, Simon de Monfòrt attaquèt per susprèsa alara que Peire II despertinava en esperant un combat classic de cavalièrs.

Lo pòble tolosenc èra vengut nombroses veire una batalha de nòbles. Coma per un torneg

Aquesta rusa li permetèt de batre , cada unitat del « Mièjorn » l’una aprèp l’autra se se pòd parlar d’unitat, que los òmes e los cavalièrs èran escampilhats de pertot , en rota pels camps per minjar o a mand de’n tornar per servir las maquinas de guèrra.

Que los cavalièrs de Gloucester-Monfort, formèron un blòc de 1000 a un cèrt moment , que butèron d’aligats qu’aguèron pas de temps per formar de rengs.

Enfin tre la debuta Folquet e Monfòrt volguèron tuar Peire II ( coma dos cavalièrs l’avian jurats) e subretot RamonVI, çò que permetiá de ganhar sul pic las terras del comte de Tolosa sens èstre embarassat pel lo sobeiran Peire II. Còp doble.

Per resumir :

1000 cavalièrs crosats esclafèron la cavalaria de Foix (300 cavalièrs e 2000 pèdons)

puèi chaplèron 300 o 400 cavalièrs aragonèses catalans qu’avian pas agut lo temps de s'aplechar, de s’armar, e sens que jamai lo mai de las tropas posca s’amassar coma previst pel las leis del còdi de l’onor de la cavalaria.

Aquò foguèt l’engenh de Monfort de se siere fessut sus las règlas de cavalaria .

I aguèt pas jamai 3000 cavalièrs del mièjorn contra 900 cavalièrs francs.

Mas 600 a 900 cavalièrs germano- borguinhono-normando-francèses contre al pus mai , 400 cavalièrs plan mal atropelats .

Lo chapla foguèt mai de 30000 mòrts çò que aprèp Besièrs porta lo total a 50000 o 60000 milas. Amai que compte tengut de la populacion de l'Occitania de l'epòca es considerabla. (10 a 15% ). Mas los chaplas son pas acabats, i tornarem . Oblidem pas que son los chaples que faguèron l'istòria de França... Que l'Istòria es pas que la longa seguida dels chaplas.

De segur que serai per avança content de recebre totes los comentaris al sens contraris dels mèus. Merce milanta còps de perdonar las decas coma perdoni a los que m'insolenta.

Carcassona

Coma o disiai, aprèp Besièrs , tota la còla de raubaires va metre una setmana per fa los 60 quilomèstres de Carcassona. Una passejada de santat. Podon cremar , panar e violentar qu'arriscan pas res.
Un detsenat d'evèsques acompanhan los crosats e lor mostran lo camin
Cò que pròva plan que son pas totjorn de chaplaires , aquò's Carcassona .
Aqui cremaran pas ren.
Lo vicomte Ramon Roger perpausarà de demorar coma presonièr en escambi de la vida de son pòble. Mas l'evesque Amaury trobarà qu'aquò's pas car pagat.
Alara malgrat l'entremèsa de l Rei d'Aragon , lo vicomte de Puylaurens donarà la responsa d'Arnaut Amaury.
Los carcassonèsses aurian la vida sauva que daissen tot en l'estat e que partissan en camisa.
Cò que dona una idèa clara de las motivacions de la crosada.
L'esperit de cavalaria que!
Lo vicomte Raimon Roger foguèt empresonat e moriguèt lèu. Benlèu qu'avia pas la sanqueta? Era de santat teunha?
Simon de Montfort eiritèt de sos bens. Per mercejar , se preissèt de ne prometre la mitat a la gleisa en esperant que Roma doblidria aquela promessa. Mas Inocent III oblidèt pas de demandar la sia part d'impòst novèl.
E Simon i tornèt. Era vengut un caçaire d'eretics... La maquina èra en tren. Per un brave sègle.

Crosada

Mama Diouf...


Quand aguèron acabat ambe l'Occitania , e la Palestina, encara que ... la gleisa sosquèt que i avia un brave molon de pòbles que vivian suaudament sens se far de bila. Alara totes los pòbles europens partiguèron portar las religions, las leis del mercat , e las del trabalh dins America, Africa e Asia.

pareis qu'en China , un emperador ensajèt d'enebir la tissa de tubar d'opiòm , mas qu'aquel emperador comprenguèt sa dolor . D'en prumièr qu'avia pas demandar l'autorisacion e de dos , que geinava las leis del mercat . Que los angleses , los primièrs de la classa dels raubaires de païs; li fregèron las aurèlhas ambe totes los companhs de la vièlha "europa"(snif) venguts portar la civilsacion.
Dempuèi qual ausiguèt parlar de dever de memòria ?
Lucien Bodard diguèt que los franchimands bricolejavan . Entre que los angleses panavan de trens entièrs de tot , los françèses cargavan sonque qualques parelhs de camions. De que nos far vergonha.
Ara que sem rics e sadols podem far la leiçon als autres cuols pelats , que de pertot s'amaginan que las causas podon se passar aital, e volontan de far coma nosautres. Mancaria pas qu'aquò!
Paures inocents, sabon pas quand de crimis a fach la còla d'èiritièrs amassats al G8, e quand de temps fa per capitar de donar de leiçons sens se trachar de ren, lo front clar , linda e blanc , e las mans crosada sul ventre.
Es per aquò qu'avem sus totes los autres mai d'un sègle d'abança e que nos traparan pas jamai.
Levat qu'aquel monde s'enveirina mai que mai e que finirèm per crebar coma un Simon de Montfort que li agradava melhor de viure ric e en bona santat que de morir paure e malaut .
Frasa nòbla que lo colonisat de basa pòd pas comprendre.

Aquels grands chaples que faguèron França

Besièrs: 20000 mòrts en comptant menut.
òmes, femnas, enfants. Mòrts pareis per far naisser la terror e matar lo lengadoc.
La vila refusèt de liurar los eretics e los josius...
Consi nos conflarian, dins los libres d'istòria, s'èran de franceses qu'aguesson fach aital!
Arnaud Amaury l'evesque, que mancava de temps, (subrebookat) faguèt tuar lo maximum de monde, puèi cremar la citat.
Una bèla legenda francò françèsa, diguèt qu'èran los "ribauds" los responsables. Los "ribauds"? los paucs vals de la crosada... Entre que los barons e l'evesque carculavan per sauvar la populacion! ailas que los autres, los ribauds, entamenavon lo masèl. Canta Còcòta . Mas son pas los ribauds que faguèron lo chapla mas los barons crosats, alamans , borguinhons e françèses e anglèses. La fina flor de la baronia germanica del nòrd. "los cosins "germans!"
L'autor del libre "la Crosada contra los albigèses" . Pierre Belperron (libraria Perrin) dis que los barons tenian una idèa nauta de França e venian pas que per aparar l'idèa cristiana e l'astrada quasi divenca de França??? Que l'Euròpa crestiana èra amenaçada e que França la sauvèt (en nos escanant).
Amai, tròba que los istorians quichan, e qu' an inventat un molon d'enganas romanticas, sens veire que l'engenh de la França lusiguèt tant e pron al sègle XIII. França esclairèt Euròpa subretot coma a Besièrs..
?Dis que? : " pòd pas i aber tant de mòrts qu'aquò , per que Besièrs tenià mens d'estajants rapòrt, al chaple de 1165( o coneissia pas aquèl)? Brèu per el, los occitanistes e autres veson pas la grandor de la França e las contrenchas de l'epoca... Om aimaria de saupre çò que diria s'èran Paris qu'avia viscut un tal chapla. Los barons èran acostulmats de tuar dis . Aquò's pas bèl mas es aital paures , o cal comprendre!
Aquò sembla impossible de creire quand òm vei consi s'acapriçavan a l'ora de se despartir las riquèsas raubadas a Besièrs coma a Carcassona(onte tota la populacion dèguèt sortir e partir en camisa), (far pensar al guetò de Varsovia Besièrs).
Aqui l'onor es occitan, e pas del costat dels crosats e encara mens acò de l'evèsque Arnaut Amaury que dèu cremar dins l'infern, dempuèi aquel temps, ambe totes sos amics conquistaires.
Solide que los pòbles europèns an après la colonisacion ambe las leiçons de las crosadas. L'engenh crestian de l'atge mejan benlèu, e los chaplas e los raubatòris a massa.
Encara un còp dabant de far de leiçons als autres, per exemple , los françèses farian melhor de se calar e de gaitar dins lo miralh de l'istòria e de comptar... Mas aquò lor agrada pas gaire...
Jòc: ensajatz de trobar un sol païs ont França faguèt pas la guèrra?
Es pas de l'istòria anciana mas un estat d'esperit, benlèu venguèt genetica. Espèri sonque que los occitans son pas enveirinats.

plòu

Una menuta de refrèscament. Sovengètz vos. Erèm en Junh. Lo cèl quitava pas d'auborar sa color grisa. Un solèlh tèunhe , malaute venià calinhar un còp per setmana l'aiga nauta de Garona que passava a grosses bolhons. Lo termomèstre marcava 18 grads. Aviam lo nas gotant.
Alara , uèi que marca 34 grades daissatz nos aimar l'aiga que pissa del cèl.
Imatges e musicas son fargadas, aplechadas, permejadas, lauradas, susadas e per tal dire cagadas per lo studiò bèul'aiga
que serva totes los drèches de dire quicòm o de se calar(arriba tanben qualques còps) per astre que lo fotre lo prenga.
Mas pas pus que los autres . Es a dire al cambiament de luna, quand pèrd al PMU , o quand troba pas ont es passat l'argent que servis normalament a crompar de vin . Mas que volètz l'epòca es bèla que lo petròli monta entre que lo vin debordèla.
Coma degun bèu PAS de petròli sem totis uros de cantar sus la rota de la Coopé.

poètas

Bec : aimi melhor los aubres als fars. Los fars son faches per veire la nuèch. Mas esblaugisson tanben lo que los finta e lo despossedis de son pròpi agach. Los aubres , te donan de l'alenada al monde , van cercar la vida dins las prigondors de la tèrra e ça te gratolhla lo cèl. Donc Rene Char e Jean Giono fan partits de ma forèst e me l'amagan pas. ....

Cò qu'espanta aco de Char e de Giono , aquò's es que nascuts de Povença , ajant viscut e escrich en Provença , trapèron jamai l'envèja - mème per curiositat , de dubrir una pòrta sus la literatura provençala. I aguèt pas jamai òsmòsa , mème si Giono parlava lo provençal ambe los païsans quand èra emplegat de banca.

Los quasèrns del mièjorn: quand me pensi als quasèrns del mièjorn , sentis encara mon còr batre . M'amagini encara montant los escalièrs dins l'escurina d'un copa-garganta. Dabant la pòrta un gat giscla entre las cambas coma un peis negre rajat del Vièlh Pòrt : aquò's "Quasern" , vièlh coma un profeta . Quicha sus la soneta. Aquò's Marcelle Ballard que me dubris . Es nòu oras del sèr , un dimècres o un dijos. Jean Ballard ven me sarrar la man , me presenta a Jean Tortèl , Pierre Guerre e Jean Lartigue. Me daissi caser d'esmòu sus un cadièral pelat, ont deguèron se siere Paul Eluard, Saint John Perse, Paul Valery, Rene Daumal , Albert Camus, François Bertin, Andre Michaux , Jules Supervielle , Rene Char e los autres....

Accidents : B Manciet
... Los pòbles avançan gaire dins l'Istòria , o a pron pèna. Quna Istòria al just? Sem dins Euròpa , al meteis punt que del temps de Lois IX. L'Alemanha existis pas pus, come ne'n parlavem , Andreas von Strachwitz e ièu en 1950 . Una autra Alemanha , paura e stomacala es nascuda. Mas los dracs dels pòbles - mas qu'es un pòble? - lor subrevivon, sus tot lo continent . Aprèp las pausas de civilisacion , son reprès per una efervescença senhorejaira. Mon vièlh mèstre Rene Dupuis s'èra pas enganat .
Quand al "retrach" d'un vièlh coma ièu , non servis pas que de messorga. Los joves veson mai clar. La sapiença es pas que repapiatge . Vesètz Pinay un Apolon el tanben . Dins una Alemanha que tornava de prendre alen, sabiam totes ço que nos apreparava. Los vièlhs son cars e perilhos. Aquò's per que aderèri fa dos ans , a la Societat , fondada a Arcachon " dels Vielhs Malfasents"
E praquò , en 1947, ambe d'alemans , d'obediença siocialista, comunista o crestiana , aviai fondada a Manheim lo prumièr dels partits europencs degudament registrat. " Duc in altum!" disià Pie IX a un illustre landès impenitent e fòrça patèsent. Aquò's pron per dire que lo mèu occitanisme representarà per ièu qu'una part de la granda mosaica , mas una part indispensabla al montage del puzzle e sa combinatòri. ...

tirat de "Entre Gasconha e Provença" de J L Pouliquen

Ont anem?

Lo dobte es la sal de l'esperit; sens la punta del dobte, totas las coneissenças, son lèu poiridas. Vòli dire tanben las coneissenças las mai fondadas e las mai rasonablas . Dobtar quand òm vei , qu'òm s'es enganat o , que sèm estats enganats, aquò's pas malaisit ; voldriai mèsme dire qu'aqò avança pas gaire; aquel dobte fòrçat es coma una violençia que nos es facha; tanben es un dobte sorne; es un dobte de flaquesa; es un pentiment d'aver cregut , e una fisança engarçada. La vertat , aquò's que non cal jamai creire , que cal sospesar totjorn. Que l'incredulitat encara donèt pas e jamai sa mesura.
Creire es agradable. Aquò's una embriaguèsa dont nos cal se passar. O alara digatz adiu a la libertat , a justicia, a patz. Es natural , e delicios de creire que la republica nos darà totes aquestes bens; o, se la republica non pòd , volem creire que cooperacion, socialisme, comunisme, liberalisme, o qualqu'autre constitucion permetrà qualques jorns de nos fisar al jutjament d'unes autres , enfin de durmir los uèlhs dubèrts coma fan las bèstias. Mas non. La fonccion de pensar se delega pas. Tre que lo cap uman torna prendre son antica moviment de naut en bas, per dire de oc , tanlèu los tirans s'en tornan . L'union sacrada ( de totes en facia d'un perilh suspausat),, es la mai nòva invencion de l'òme , e la pieger . Qu'alara l'òme se tròva sens armas , "e la benaurança d'aimar" envasit tot:" aquò's per tu , li dison; aquò's per ton salut; aquò's per ton ben ". Se lo que parla es un missant comedian , totes se'n trufaràn. las quitias bestias , per çò que crèsi , niflan la messorga coma d'instint ; e los òmes frenisson coma los tambors segond l'eloquençia del còr. Tanben jamai creguèri que los comedians tengan un possible poder. Crenhi pas los missants mèstres ; crènhi los bons mèstres. Me mostrem l'òme tambor, lo d'ièr o lo de deman . òm me dis :" es franc, es bon, es oneste ; es vodat al ben public; es fisèl a sa promessa."
Aquò's possible. Aquela fisança que me demanda , o que demandatz per el , la dau de bon grat a cada òme. Mas esperi mai que mai d'un òme; espèri que sàpia dobtar ; qu'es la marca de l'òme. E li vòli ajudar; qu'es pas lo moment de s'aflaquir ièu d'en prumièr a l'esprit critica. Non. Serià de lo destronar ensem, ièu ambe çò meteis.
Cal que los òmes politics s'acostuman a aqueste mena d'amor que los buta e los fissa , que los desrevèlha, e lor dan una polida rusa de l'esperit. Quand uèi, sabon pas pus que de vojar lagremas, e dire que lo pòble es ingrat e plan missant. Lo pòble es tocat , e lor torna , per un encartament de tres , siès o nòu annadas , lo drech de se creire els meteis. Aqui los fas los uèlhs tampats a totes. A l'encòp de çò que fan los banquièrs , que son de poètes , e qui trapan un novèl contrach de fisança ; qu'aiman elses tanben dobtar de lors valors mervelhosas, e los accionaris elses tanben amassats aiman pas de dobtar amai; l'expert consèlh ; tant plan pagat , ne dobta pas pus que los autres. Rai, qu'es agradable de creire dins sa riquesa pròpria, mai subretot es agradable de creire dins qualqu'un, e aquel òme qu'i cresem , es uros d'esser cregut , e de creire los que lo creson , e de se creire en el meteis. Aquò's per aquelas causas que los rei demòran sens bon sens. L'òme es jamai dins aquel sicut que se posca dar lo luxe de creire.
Cresença , aquò's l'esclauvatge , guèrra e misèra . E, segond mon idèa , la fe es opausada a la cresença. La fe en l'òme es grèu per l'òme, qu'es una fe dins l'esperit viudant, aquò 's una fe que furga l'esperit , que lo fissa , que li far vergonha ; aquò's un fe que bolega l'ensuquat. Dins totas las ligas , en totas las associacions , en totes los estats , se mòstra lo gauch d'aclamar , d'aprovar los comptes , e de durmir , denaut , en bas , entre una annada, coma se los estatuts podian pensar . I a tanben aquelas amassadas de cresents vertadièrs , un nombre pichòt de los que sòni los ases roges , qu'òm pòd pas jonher , que creson a ren . Aquelses tenon la fe, la fe que salva .


Alain lo 5 mai 1931. tirat dels ases roges...

Belgica e França

Aqui avètz la carte de la França en 2050. Clar que totes encara parlan pas françès, mas que merce de l'article 76 los Germans , d'un biais los Italians d'un autre, tenon lo drech de parlar lor dialecte, dins un encastre clarament definit, es a dire pertot, levat en public. Los capitols de l'article 77 que mostran , a l'encòp mai de respect que se'n pòd trobar endacòm mai , mas qu'aquelas pobladas endarrièradas esperavan de contunh , e fa bel briu, de parlar la lenga nòbla e subrebèla del païs dels dreches de l'òme e qualques còps de la femna, ne son encar estavanits .
Quand als anglèses , e als espanhòls lo govern de l'UE, lor donèt 5 annadas per quitar de "baragouinar". Que consi sonar milhor aqueleses parladisses garrèlejaires, qu'ensatjan de far compas al françès.
Reste lo problème dels russes, dels scandinaves, dels arabis, que mormolhan dins un patès degenerat, que coma o dison mantuns academicians an pas una vertadièra lenga. Pròva parlan totes françès tre que l'an estudiats coma cal. Es a dire se volon se donar un pauc de mal per aprendre. E subretot s'espèra de se trobar un trabalh .
L'UE aguèt pron de sapiença, e cal donc ara que lo françès, qu'es totjorn amenaçat pel Chinèses e per los Indosses torna trobar la plaça que li es deguda.
Sovenem nos que França lutjarà totjorn per la diversitat e que lo musèu dels arts primièrs contunharà de recebre las obras de las culturas ailas desaparegudas malgrat los esfòrçs dels governament de la republica. Ja 75 lengas mòrtas en França e bla bla bla .
E 1000 defòra mas qu'i podem? (mas qu'es totjorn çà de ganhat)
Per deman donc la France apararà sas frontièras , de Reykavik a Joanesbor e de Brest a Vladivòstòc ...
Peticion prepausada aqueste jorn , al referendòm d'initiativa populara.
Pel senat los enfants d'H del Causse Negre e pels senators los eiritièrs de la fanfara jacobina , sonada la Melanchonenca.

Co que nos permès auèi de dire naut e fòrt:

Alara Belges me damne
metètz vos al françès!